İzmir ve Yöresi Peynirleri

Çok sevgili ağabeyim Cem Karagözlü, blogunda "İzmir ve Yöresi Peynirleri" isimli bir yazı kaleme almış. Tamda benim alıntı yapabileceğim türden bir yazı. Cem Ağabey'in affına sığınarak yazıdan biraz alıntı yapıyorum...







Peynir insanoğlunun en eski kültür miraslarından, uygarlığa geçişinin ilk simgelerinden birisidir. Dünyada dört binden fazla peynir çeşidi olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye’de peynir çeşidi açısından hiç de yabana atılamayacak konumdadır. İki yüz civarında yöresel peynirimiz var. Peynirin ilk yapıldığı tarih ve yöre kesin bilinmemektedir. Bununla beraber peynirin bazı hayvanların evcilleştirilmesinden sonra, günümüzden 6000-7000 yıl önce Orta veya Güney Asya’da, sütün hayvan derilerinde taşınmasıyla tesadüfen oluşan ekşi sütten yapıldığı tahmin edilmektedir. 18.yy. sonlarında yapılan araştırmalar sonucunda uygulamaya konulmasıyla endüstri düzeyinde üretilmeye başlamıştır. Peynir kelimesinin Türkçe’ye Farsça benir, penir, beynir sözcüğünden girdiği tahmin edilir. Göçebe Türk aşiretlerinin IX yüzyıl başlarında Uygurlar yönetimindeki Tarım bölgesine yerleşmesi ile yaşam biçimlerinin de değişmesi, beraberinde tükettikleri gıdalarda da farklılaşmalara neden olmuştur. Bu dönemde et ve sütten yapılan besinler ağırlık kazanmaya başlamıştı. XI. yüzyılda Balasagunlu Yusuf Has Hacip’in yazdığı Kutatgu Bilig ve 1072 – 1074 yılları arasında Kaşkarlı Mahmut’un yazdığı Divanü Lügat-it Türk’de, gene XII ve XIII. yüzyılda yazıldığı bilinen Dede Korkut Kitabın’da Türklerin yapıp tükettiği peynir ve yoğurt çeşitlerinden söz edilmektedir.

Peynir soframıza kahvaltıda, bir simit yanında öğün geçiştirirken, pizza veya pidenin içinde, kimi zaman rakı soframızda kavunun yanında, kimi zaman da böreklerin içerisinde ulaşıp damağımıza bir tat olarak yerleşir. Keza peynir kadar geçmişi eski olan şarap’ın peynir ile ilişkisini de unutmamak gerekir. İzmir ve yöresindeki bağlardaki üzümlerden mitolojik dönemlerden bu yana şarap elde edilmektedir. Şarap uzmanlarınca da aynı yöreden olan peynir ve şarapların birbirine yakıştığı belirtilmektedir. Ancak kişisel olarak peynir çeşitlerimiz iklim kuşağımızın etkisi ile oldukça tuzludur. Bu da şarap ile yerli peynirlerimizi eşleştirirken özellikle meyvelerden de faydalanmak gerekiyor.

10000 yıllık İzmir tarihinin sofra kültürü içinde midyeden geçen ay söz etmiştik. Bu ay da yöremizin bazı önemli peynir çeşitlerinden bahsedeceğiz. Bunların en ünlüsü İzmir tulum peyniri, son yıllarda sadece İzmir de ve çevre illerde değil, özellikle İstanbul ve Ankara'nın peynir pazarında aranır olmuştur. İzmir ve çevresinde İzmir (Bergama) tulumundan başka Sepet peyniri, Ayvalık Kirlihanım peyniri, Kopanisti, Seferihisar Armola peynir, Tire Çamur peyniri, Çökelek, Lorlu Keçi Tulum, Kırktokmak, Çayır peyniri yöresel olarak bilinmektedir.

Yazının devamı için lütfen buraya tıklayınız...

Yorumlar

Popüler Yayınlar