Menemen

Yoğurdu, peyniri, testileri ve sepetleriyle ünlü, İzmir'in kuzeyinde tarihi zenginliklere sahip şirin bir ilçedir Menemen. 


Daha çok çömlekleri, testileri, saksıları ve rengarenk desenli seramik ürünleriyle tanınır. 


Menemen denince diğer yandan yiyecek olarak önce Menemen yemeği ve çilek akla gelir. Oysa Menemen'in adını duyuran peynir, yoğurt, tartı, keşkek, zade, üzüm şırası gibi özel tatların yanı sıra Menemen'in köpüklü ayranı da lezzet avcılarını bekliyor. 



İlçe halkının yüzde 60'ı tarım ve hayvancılıkla uğraşır. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Özellikle çilek, kavun ve sebze üretimi yaygındır. İhracata yönelik deri ve deri mamullerinin üretildiği önemli bir ilçedir. 

Gezilecek Yerler


Taşhan: Türk İslam mimarisinin yaşayan örneklerinden biri olan Taşhan yörede bulunan en önemli tarihi miraslarımızdan biridir. Ön cephe kapısında yer alan kitabesi kayıp olduğundan yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Taşhan'ın yapımında görevlendirildiği söylenen, Taşhan bitişiğinde türbesi bulunan Şıh Kamil'in yaşadığı dönem 1600'lü yıllara rastlamaktadır. Bu durumda Taşhan'ın Osmanlı Padişahı 1. Ahmet (1603-1617) ya da Genç Osman (1618-1622) döneminde yapıldığı düşünülebilir. Taşhan kare planlı, simetrik girişli moloz taş ve tuğladan yapılmış iki katlı bir yapıdır. Üst katta 24 adet olan konaklama odaları, alt katta ise depo ahır olarak kullanılan odalar bulunmaktadır. Her odanın iki ya da üç inişi, bir ocak, yuvarlak kemerli bir penceresi ve revaklara, açılan bir kapısı vardır.

Mahkeme Camii: Menemen'de pazarbaşı mahallesindedir. Kesin inşa tarihi bilinmemekle beraber 17. yy'da Menemen'i ziyaret eden Evliya Çelebi, camii ile ilgili ilk bilgileri vermektedir. 

Ermeni Kilisesi: Geçmişte Menemen'deki Ermeni cemaate hizmet veren kilise halen boş olarak duruyor. Esatpaşa mahallesindeki Ermeni Kilisesi 1908-1922 yıllarında kullanıldıktan sonra bir süre askeriye deposu olarak hizmet vermiştir. Bir dönemin simgelerini hala üzerinde taşıyor.

Hristiyan Kilisesi: Kurtuluş Savaşı'ından önce Menemen'deki Hıristiyan Rumların ibadet için kullandıkları kilise halen dimdik ayaktadır. Camikebir mahallesinde bir süre tuz fabrikası olarak kullanılan bu tarihi bina şimdi Belediye Fen İşleri'nin deposu olarak hizmet vermektedir.

Gazez Camii: Evliya Çelebi'nin Gazzaz Camii olarak zikrettiği bu yapı Ahi Hıdır Mahallesi'nde, belediye binasının karşısındadır. Giriş kapısı üzerinde bulunan kitabesinden 983/1575-76 yılında Mustafa Bin Mahmud tarafından inşa ettirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. 

Dehliz ve Tüneller

Kasımpaşa Camii ve Türbesi: Kasımpaşa Mahallesi'ndeki bu cami ve türbede bir rivayete göre türbede Kasım Paşa ve oğlu bulunmaktadır. Başka bir rivayete göre de türbede Kasım Paşa'nın 1407 yılında Girit Savaşında üstün başarı gösteren bir askeri için yaptırdığı söylenmektedir. Ama 1406 senesinde, Abdullah oğlu Ali Ağa tarafından yaptırılmış olduğu da düşünülmektedir. 

Larissa: Menemen'in kuzeyinde Gediz Nehri'ne 2 km uzaklıkta Buruncuk Köyü'nün üst kısmındaki dağ üzerinde kurulu bir kenttir. Cilalı taş devrinden kaldığı sanılmaktadır. Şehrin birçok bölgesinde su sarkaçları ve dehlizler mevcuttur. Larissa'dan Görece kalesine yer altı tünelinin olduğu rivayet edilir. Özellikle tepeye giden bir kilometrelik taş yolu görülmeye değerdir.

Tipik Türk Evi

Papazın Evi (İlk Askerlik Şubesi): 1903 yılında inşa edilen Menemen'in ilk askerlik şubesidir. Halen Camikebir mahallesinde bulunan ve ev olarak kullanılan tarihi bina tipik bir Türk evini yansıtıyor. Kapısından penceresine, bahçe duvarından çatı ve bodrum katına kadar bütün özellikleri korumuş. Ayakta kalabilen Menemen'in eski ve ender yapılarından biridir.

5 kemer köprü: Gediz Nehri üzerinde 1933 yılında Türk, Macar, Bulgar mühendislerin işbirliği ile yapımına başlanan 200 metre uzunluğunda, 5 kemerden oluşturulan köprü Cumhurluk Vali Kazım Dirik Köprüsü ismi verilerek 1935 yılında açıldı. Bu köprü İzmir-Çanakkale ve karşı tarafta oturan köylülere ulaşım sağlamıştır. 1981'de İzmir-Çanakkale yolunun istikameti değişince 5 kemer köprüyü sadece tarlaya giden çevre köylüleri kullanmakta.

Ne, nerede yenir?

- Sevmeyeniniz yoktur "Menemen"i. Hele yaz günlerinde sıcak ekmeği banarak yemesinin tadı bambaşkadır. Menemen'de gittiğiniz bu yemeği bulabilirsiniz.

- Yıldız Mandıra'dan peynir, yoğurt, ayran vb. Menemen'e özel süt ürünlerini alabilirsiniz. (İzmir- Çanakkale karayolu üzeri)

- Meydan Pide'de nefis döner ve her türlü pide lezzette rakipsizdir. 

- Namlı Köfte'nin kendine has köftesi, piyazı, yoğurdu menemen misafirleri için iyi bir alternatif. 

- Belediye Parkı'ndaki Belediye Tesisleri ile lokanta ve kafeteryada çeşitli yemekler ve içecekler bulabilirsiniz. 

- Kubilay anıtına çıkan yolda bulunan Tepe Lokantası ve mesire alanı da mola vermek için ideal.

- Yahşelli Orman Dinlenme Tesisleri 1 ve 2'de de mola vererek Menemen'e has lezzetlerden tadabilirsiniz.

Nasıl Gidilir?

Menemen; Ege'nin kuzey kısmındadır. Doğusunda Manisa, batısında Foça ve Ege Denizi, kuzeyinde Aliağa ilçesi, güneyinde Çiğli ilçesi ile çevrilidir. İlçeden her 5 dakikada bir İzmir'e minibüsler kalkmaktadır. 

Adı nereden geliyor?

Menemen isminin nereden geldiği kesin olarak belli değildir. Bir rivayete göre Bergama Kralı Eumen'in adından gelmiştir. İkinci rivayet Farsça'dan geldiğidir. Pers egemenliği sırasında Pers kralı şehri aldıktan sonra "Ben Aldım, Ben Aldım" şeklinde haykırır. Acem dilinde 'Ben'in karşılığı 'Men'dir. Bu deyiş değişerek Menemen adını almıştır. Diğer bir rivayete göre ise Bizans Egemenliği sırasında şehre "Maınemenau" adının verildiği söylenir. Yalnız kesin olan bir şey varsa Menemen adının 400 yıl öncesinden Melemen şeklinde söylendikten sonra Menemen olduğu. Bunun en kesin kanıtı Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'dir. Evliya Çelebi 1671 yılında geldiği Menemen'de şehir adını Melemen şeklinde telaffuz etmektedir.

Kaynak: Yeni Asır

Yorumlar

  1. Bu yazıyı Yeni Asır Gazetesi'nden alıntı yapmıştım. Yalnız yazı bir takım yanlışlıklarla dolu. Yazı alıntı olduğu için düzeltmedim aynen ekledim. MENEMEN'in meşhur yemeği menemen değildir. Zaten o yumurtalı, domatesli geleneksel yemeğimiz Melemen'dir. Türkiye'nin her bölgesinde olduğu gibi Menemen ilçesinde de Melemen yemeği yapılır. Ama süt ve süt ürünleri, toprak ürünleri çömlekler çok meşhurdur.

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Popüler Yayınlar