Otello


İZDOB'un yıllardır kapalı gişe sahnelediği Verdi'nin ünlü Otello Operası 11, 23 ve 27 Mart tarihlerinde Ahmed Adnan Saygun Sanat  Merkezi'nde 3 kez daha sahnelenecek... 

Olay, 15.yüzyılın sonlarına doğru Kıbrıs'ta geçer. O tarihlerde Kıbrıs, Venediklilerin yönetimindedir.

BİRİNCİ PERDE

Kıbrıs Valisi Otello'nun şatosunun önü. Hava kararmış, akşam olmak üzeredir. Toplanan kalabalık, azgın dalgalarla boğuşan gemiyi izlemekte, herkes bir fikir yürütmektedir. Nihayet güç de olsa gemi limana yanaşır ve savaştan dönen Otello ile askerleri karaya çıkarlar. Kendisini alkışlayan halkı selamlayan Otello, onlara zaferle döndüklerini bildirdikten sonra şatoya girer. Herkes çok sevinçlidir; büyük bir ateş yakılır ve etrafına şarap fıçıları dizilir. Yalnız iki kişi Otello'nun dönüşünden mutlu değildir. Bunlar eski yaveri Iago ile Venedikli bir kişizade olan Roderigo'dur. Roderigo, Vali'nin genç ve güzel karısı Desdemona'ya aşıktır; Otello'yu da çok kıskanmaktadır. Iago ise, bu defa yaverliğe kendi yerine teğmen Cassiyo'yu seçmesinden dolayı Otello'ya düşman olmuştur. Roderigo ile bir plan hazırlayan Iago, Cassiyo'yu yemeğe davet eder ve onu sarhoş olana kadar içirtir. Eski Vali Montano gelip de Cassiyo'yu nöbete çağırınca Iago ile Roderigo, kendini bilmeyecek kadar sarhoş olan genç subayı kışkırtarak amirine kılıç çekmesine neden olurlar. Montano da kılıcını çeker ve bir düello başlar. Iago, kavgaya asıl sebep olan Roderigo'yu hemen oradan uzaklaştırır. Gürültü üzerine gelen Otello, derhal düelloyu durdurtur; fakat Montano yaralanmıştır, konuşacak halde değildir. Cassio ise adamakıllı sarhoştur. Bunun üzerine Otello, olanları anlatmasını Iago'dan ister. Iago, olanları işine geldiği gibi anlatır ve Cassio'nun rütbesinin geri alınmasına neden olur. Bu, Iago'nun henüz ilk zaferidir... Herkes dağılıp gittikten sonra Otello, karısı Desdemona ile yalnız kalır; her ikisi de birbirlerine tekrar kavuşmanın sevinci içindedirler.

İKİNCİ PERDE

Şatonun bir salonu. Salon bir bahçeye açılmaktadır. Iago, planının ikinci bölümüne geçmiştir. Cassio'ya, Otello'nun kendisini affetmesi için Desdemona'ya rica etmesinin iyi olacağını söyler. Bunun üzerine Cassio, Desdemona'yı bulmak için bahçeye doğru gidince, arkasından alay ederek, bütün kötülüğünü açığa vurur. Sonra Otello'nun gelişini bekler ve sanke rastlantıymış gibi, ona, bahçede konuşan Cassio ile Desdemona'yı gösterir. Otello'da derhal kıskançlık belirtileri görülür... Cassio ayrıldıktan sonra Desdemona'nın çevresini Kıbrıslı çocuklar çevirir ve ona topladıkları çiçekleri verirler. Desdemona teşekkür ederek çiçekleri alır ve Iago'nun karısı olan nedimesi Emilia ile birlikte salona girer. Otello'nun orada olduğunu görünce, hemen Cassio hakkında konuşmak ister; fakat Otello başının ağrıdığını bahane ederek konuşmayı yarıda keser. Desdemona mendilini çıkararak kocasının başını sarmak ister. Ama sinir içinde olan Otello, mendili yere fırlatır. Mendili yerden Emilia alır. Desdemona, kocasının bu hali karşısında endişelenmiş, üzülmüştür; Otello ise müthiş bir kıskançlığın etkisi altındadır. Herkesin kendi derdine düştüğü sırada Iago, usulca karısından mendili kendisine vermesini ister. Emilia, kocasının kötü bir niyeti olduğunu sezdiğinden vermek istemezse de Iago zorla elinden alır... Kadınlar gidince Otello tüm öfkesini, kıskançlığını açığa vurur, Iago da onu büsbütün çılgına çevirecek şeyler söyler; Güya bir gece Cassio uykusunda Desdemona'yı sayıklamış, Iago'da bunu duymuştur. Bir de Desdemona´nın mendilini onun elinde gördüğünü söyleyince Otello, kendini kaybedecek gibi olur. Her ikisi de intikamlarını almak için yemin ederler.

ÜÇÜNCÜ PERDE

Şatonun bir başka salonu. Iago, fitnelerini sürdürmekte, mendili sorması için Otello'yu kışkırtmaktadır. Desdemona görününce Iago uzaklaşır. Desdemona tekrar Cassio'nun affı için ricalara başlayınca, Otello yine başının ağrıdığını ileri sürer ve alnını sarması için mendilini ister. Desdemona hemen cebinden bir mendil çıkarır; ancak Otello bunu değil, daha önce kendisine vermiş olduğu mendili ister. Genç kadın kocasının öfkesi ve bu sözleri karşısında şaşkındır. Boş yere onu yatıştırmaya çalışır; ama Otello kıskançlıktan deliye dönmüştür. Desdemona gittikten sonra bir koltuğa çökerek ıstırabını dile getirir... O sırada Iago gelir, yanında Cassio vardır. Iago'nun işareti üzerine Otello bir köşeye saklanır. Iago, Cassio'yu konuşturmakta, işine gelen kısımları Otello'nun duyabilmesi için tekrarlamaktadır. Bu arada Cassio, tanımadığı bir kişi tarafından kendisine bir mendil gönderilmiş olduğunu söyleyince, Iago pek meraklanmış görünerek mendili ister. Mendili alınca da Otello'nun iyice görebilmesi için açarak havada sallar. Bu arada Otello, saklandığı yerde acıdan kıvranmaktadır.. Dışarıdan bir top sesi duyulur. Bir Venedik Elçisi'nin gelişini haber vermektedir bu ses. Cassio, hemen dışarıya koşar. Saklandığı köşeden çıkan Otello, Iago'ya karısının ihanetinden artık kuşku duymadığını, ancak onu ne şekilde öldürerek cezalandırmayı düşündüğünü söyler. Sonra tekrar onu kendisine yaver atadığını bildirir. Iago teşekkür ederken bir haberci, Elçinin geldiğini haber verir. Venedik Elçisi Lodovico ile maiyeti içeri girerler. Otello'nun adamları ve bu arada Desdemona ile Emilia da gelerek yerlerini alırlar. Lodovico, Venedik Dükünden bir emir getirmiştir. Otello emri açıp okurken Lodovico, Cassio'nun orada olmadığını fark ederek nerede olduğunu sorar. Iago'nun onun gözden düştüğünü söylemesi üzerine Desdemona söze girer, durumun yakında düzeleceğini umut ettiğini bildirir. Bu söz üzerine Otello birdenbire öfkelenir ve bileğinden tuttuğu gibi karısını yere fırlatır. Herkes şaşkındır... Zorlukla tekrar kendine gelen Otello, gelen emri yüksek sesle okur; Kendisi Venedik'e dönecektir, yerine ise vali olarak Cassio atanmıştır. Otello, içeriye giren Cassio'yu tebrik ederek tüm yetkilerini kendisine devrettiğini ve ertesi sabah Kıbrıs'tan ayrılacağını bildirir. Bu habere en çok Roderigo üzülmüştür... Herkes dışarıya çıkar. Salonda yalnızca Iago ve Otello kalırlar. Perişan olmuş olan Otello bir köşeye çöker. Dışarıdan 'Venedik aslanı Otello, sen çok yaşa!' diye sevgi gösterisi yapan Kıbrıslıların sesleri duyulurken, Iago´da sinsi sinsi onunla alay etmektedir.

DÖRDÜNCÜ PERDE

Desdemona'nın yatak odası. Desdemona Emilia ile konuşmaktadır. Ona Venedikteki çocukluk günlerini anlatır. İçinde bir sıkıntı vardır. Emilia'ya uzun uzun veda ederek gitmesine izin verir. Sonra da odadaki küçük mihrabın önünde diz çökerek dua eder... Desdemona uyuduktan biraz sonra yan taraftaki gizli kapı açılır ve Otello girer. Elindeki şamdanı masanın üzerine koyup, bir süre karısını izler. Sonunda dayanamaz öpmeye başlar onu. Uyanan Desdemona kocasının karşısında görünce şaşırır. Otello onu Cassio'yu sevmekle suçlar ve öldürerek cezalandıracağını söyler. Desdemona'nın tüm yeminleri ve yalvarmaları etkisiz kalır. Otello, karısının boğazısı sıkmaya başlar. O sırada kapı vurulur, gelen Emilia'dır. Cassio ile Roderigo'nun düello ettiklerini ve Roderigo'nun öldüğünü haber verir; sonra da can çekişmekte olan Desdemona'nın yanına koşar. Fakat geç kalmıştır; Desdemona, günahsız olarak öldüğünü söyleyerek son nefesini verir. Otello onu Cassio'nun metresi olduğu için öldürdüğünü söyleyince, Emilia bunun olanaksız olduğunu haykırır ve herkesi odaya çağırır. Bütün bunları Iago'nun düzenlediğini açıklar. Gerçeği öğrenen Otello, hain adamı yakalamak isterse de Iago kaçar. Fakat birkaç kişi cezasını vermek üzere peşine düşerler... Artık yaşamasının bir anlamı kalmadığına inanan Otello, kılıcını kaptığı gibi göğsüne saplar. Herkes dehşet içinde donup kalmıştır. Otello Desdemona´nın yanına gelir, onu son bir kez öpmek ister, yatağının kenarına düşerek ölür...

Yorumlar

Popüler Yayınlar