Hindemith Anısına Oberon

Peri Kralının Andı olarak ta bilinen Oberon uvertürü Alman romantik dönem opera müziği bestecisi Carl Maria von Weber tarafından hazırlanmış bir 3 perdelik bir opera eseridir. İngilizce librettosu "James Robinson Planche" tarafından "Christoph Martin Wieland"'in bir şiirden, Shakespeare'in Bir Yaz Gecesi Rüyası oyunundan ve "Huon de Bordeaux"'in bir Fransız ortaçağ macera masalından uyarlanmıştır. 

İdil Biret'in parmaklarının ucundan duyacağınız and melodileri 22 Mart Cuma akşamı İZDSO tarafından Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde "Hindemith`in Ölümünün 50.Yılı Anısına" düzenlenen konserde dinleyebilirsiniz. 

Hindemith kim derseniz? ... 

Hindemith Almanya'da Hanau şehrinde doğdu. Çocukken keman dersleri alıp bir müzik kariyerine hazırlandı. Frankfurt am Main şehrinde bulunan "Hoch Konservaturi"'na girerek ileri keman, orkestra şefliği ve kompozisyon dersleri aldı. Bu müzik eğitimi sırasında o şehir ve civarında dans bandolarında çalgıcı ve müziksel komedi konserlerinde eşlikçi olarak çalışarak kendine mali destek sağladı.

1914'te Frankfurt Opera Orkestrası'nda yardımcı lider ve 1917'de konsermayster olarak görev yaptı. 1914'ten itibaren Rebner Yaylı Sazlar Kuarteti üyeliği yaptı. 1921'de Amar Kuartet'i kurdu ve bu kuartet Donaueschingen Festival'inde 1920-1929 döneminde konserler verdi. 1929'da Donaueschingen Festivali orgnizatörlüğünü üzerine aldı. Bu festival zamanın başlıca avangart bestecilerinin, örneğin Anton Webern ve Arnold Schoenberg, eserlerini programına almakla ün yaptı.

1922'de Salzburg'da kendi eserleri çalınıp enternasyonal müzik çevrelerine girmiş oldu. 1927'de Berlin'de Berliner Hochschule für Musikde kompozisyon dersleri vermeye başladı. 1930'lu yıllarda Kahire'ye ve viola soloisti olarak ABD'ye ziyaretlerde bulundu. 1930'dan itibaren Türkiye ile yakından ilişki kurdu. Ankara'yı birkaç kere ziyaret etti ve Türk hükümetinin, ve özellikle Atatürk'ün, özel davetiyle Türkiye müzik eğitimine çok büyük katkılarda bulundu. Polifonik müziğin Türkiye'de yerleşmesi için kurulan Ankara Devlet Konservatuvarı'nın ve Ankara Devlet Operası'nın kurucularının başında olduğu kabul edilir.

Hindemith'in Almanya'da iktidara gelen Nazi Partisi ile ilişkisi biraz karmaşıktır ve bazı tenkitlere uğramıştır. Kendisinin eserleri nedeniyle özellkle opera eserleri dolayısıyla dejenere olarak isimlendirilmiştir. 1934 yılında Mathis der Maler (Ressam Mathis) adlı yeni eseri Wilhelm Furtwängler tarafından yapım programına alınmak istenince Nazi yönetimi tarafından bu eserin sahnelenmesi yasaklandı. Furtwängler Der Fall Hindemith adıyla bir makale yayınlayarak Hindemith'i korumak istemesine rağmen bu çabalar sonuç vermedi. 6 Aralık 1934de Nazi Propaganda Bakanı Joseph Goebbels'in Berlin'de verdiği bir nutukta Hindemith ismen atonal gürültü yapıcı olarak telin edildi.

1935'ten itibaren birkaç yıl Türkiye'ye geldi; 1938'de ise karısı Yahudi asıllı olduğu için İsviçre'ye göç etti.

1940'da ise Hindemith ABD'ye göç etti. Tam bu zamanlarda kendi müzik teorilerini geliştirmişti ve bunları kendi öğretimine ve bestelerine uygulamaya başlamıştı. ABD'de Yale Üniversitesi'nde müzik öğreticiliğine devam etti ve birçok ilerigelen Amerikan müzisiyeni yetiştirdi. Harvard'da verdiği bir seri müzik teorisi konferansı çok etkili bir müzik ve kompozisyon teorisi kitabını bastırasına etkili oldu. Hindemith 1946'da Amerikan vatandaşlığına geçti.

1953'te Avrupa'ya dönen Hindemith İsviçre'ye yerleşip Zürih Üniversitesi'nde ders vermeye başladı. Bu arada misafir orkestra şefliği yaptı ve çoğu kendi besteleri için orkestra şefi olarak birçok plak ve ses kaydı yaptı.

Paul Hindemith 28 Aralık 1963'te 68 yaşında müzmin pankreatit nedeniyle Frankfurt am Main'de hayata göz yumdu.

Türkiye müzik kültürüne katkısı




1935, Hindemith Türkiye Mili Eğitim Baknliği tarafından ülkenin müzik eğitimini organize etmek üzere öğretici materiyal hazırlamakla görevlendirilidi. İstanbul'dan Ankara'ya nakil edilmiş Ankara Müziki Muallim Mektebi'nde Alman sahne direktörü Carl Ebert ile dersler vermeye başladı. Özellikle Hindemith Üniversel ve Türk Polifonik Müzik Eğitimi Programını hazırlamakla devlet müşaviri olarak görev aldı. Türk hükümeti Paul Hindemith ve Carl Ebert'e bu okulu nüve olarak alan ve bir yüksek öğretim kurumu olarak kurulan yeni Ankara Devlet Konservatuvarı'nda devlet kadrolu hocalık vermeyi istedi. Carl Ebert bunu kabul ettiyse de Paul Hindemith kabul edemedi. Ancak Türkiye'ye ve Ankara'ya 1935, 1936 ve 1937 yıllarında kısa sürelerle devlet müşaviri sıfatıyla geldi; müzik kurumlarında incelemeler yapti, bazen yeni düzenlemeler teklifleri için raporlar kaleme aldı ve uygulamaları denetledi.




Şef: Toshi Shimada
Solist: İdil Biret - Piyano
Program
C. M. v. Weber - Oberon Uvertürü
W. A. Mozart - Piyano Konçetosu K. 491 Do minör
P. Hindemith - 4 Temperament
               C. M. v. Weber’in Bir Teması Üzerine Senfonik Metamorfozlar



Kaynaklar: 
Wikipedia
AASSM

Yorumlar

Popüler Yayınlar